احكام نون ساكن و تنوين ، وقف و ادغام يا در « اصول قرائى » مشترك هستند . تفاوت و تمايز قراءات از تجويد در اين است كه قراءات به تنهايى از فروع قرائى يا « فرش » بحث مىكند و امتياز تجويد از قراءات در اين است كه تجويد به تنهايى از مخارج و صفات حروف بحث مىكند « 1 » . 2 . وقف و ابتدا وقف و ابتدا ديگر شاخه برآمده و شكل گرفته از قراءات است . اين شاخه علمى ، موضوع مشترك قراءات و تجويد و بخشى از اصول قرائى است . « وقف در لغت به معناى قطع ، توقف و نگه داشتن و در اصطلاح قطع صوت روى يك كلمه ، به اندازه زمان يك تنفس عادى با هدف از سرگيرى قرائت است . وقف در آغاز و وسط آيات است ولى در وسط كلمه و يا كلماتى كه نگارش آنها به هم متصل است ، واقع نمىشود » « 2 » و « ابتدا » در اصطلاح شروع در قرائت پس از وقف يا قطع است « 3 » . وقف و ابتدا ، وقف تام ، مقطوع و موصول ، عناوين تاليفات انجام يافته در اين بخش است « 4 » . 3 . پيدايش و تطور قراءات قرآن مجيد پيدايش و شكل‌گيرى شاخه علمى قراءات را سبب شده است . پيدايش اين علم به نزول نخستين آيات نازل شده قرآن ، پيوند خورده است . به‌خصوص اگر اولين آيات ، پنج آيه سرآغاز سوره علق به حساب آيد : اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ، خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ ، اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ ، الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ، عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ ( علق / 1 - 5 ) بخوان به نام پروردگارت كه آفريد ، انسان را از علق آفريد ، بخوان و پروردگار تو كريم‌ترين [ كريمان ] است همان كسى كه با وسيله قلم آموخت ، آن‌چه را انسان نمىدانست [ به تدريج به او ] آموخت . واژهء « إقرأ »

--> ( 1 ) . همانجا . ( 2 ) . جرمى ، 319 . ( 3 ) . همو ، 9 . ( 4 ) . نك : فهرست تاليفات وقف و ابتداء ، در همين بخش .